zondag 29 mei 2011

Allemaal op een rij

Zo, ik denk dat ik de meeste nou wel te pakken heb: 378 Lottumse woorden voor het museum. Er zullen er wel een paar bij zijn die er niet echt bijhoren omdat ze ook in het NL gebruikt worden,  "bokspringen" bijvoorbeeld, en dat er hier en daar wat Venloos dialect bijzit, o.a. "Waltje" en "fus", en dat "doeën beej" en misschien nog een paar woorden via mijn oma Nijssen vanuit Beesel binnengeslopen zijn.

Als me nog wat invalt dan zet ik het er nog bij, maar hier komt alles wat ik tot nu toe heb. Hojje wah.


1
Aafsmère
aftuigen
2
Aaftrekke
scheet laten
3
Aa~l
allemaal
4
Aalzelaeve
altijd
5
Aling
heel
6
Amazuur
blaasvermogen
7
Arig
vreemd, verdacht
8
Babbeltje
snoepje
9
Bag
big
10
Baktand
kies
11
Bandele
hoepelen
12
Baom
bodem, achterwerk
13
Bats
bil
14
Begie~n
non
15
Bels
België, Belgisch, Belgisch trekpaard
16
Bergemuuske
verstoppertje
17
Betoepe
oplichten, belazeren
18
Beye
bidden
19
Biëstig
zeer, erg
20
Bleik
bleek, gazon
21
Blöke
walmen
22
Bóch
bed
23
Boebs
blut
24
Boekèl
boeman
25
Böke
huilen
26
Bóks
broek
27
Bokspringe
bokspringen
28
Bóttermelk
karnemelk
29
Boute
schijten
30
Brandbaere
bramen
31
Broensig
bruinachtig
32
Buize
zuipen
33
Burries
twee balken aan een kar waar het paard tussen ingespannen wordt
34
Dabbe
met de handen/poten graven
35
Del ('n)
'n aantal
36
Daes
paardevlieg
37
Deem
speen van koe
38
Doeën beej
dichtbij
39
Doorslaag
vergiet
40
Drats
koffiedik
41
Drek
onkruid
42
Dreksbak
afvalemmer
43
Droasbóks
enigszins lachwekkend figuur
44
Duchtig
flink
45
(neet) Duëge
(niet) deugen, (niet) in order zijn
46
Duk
vaak, dikwijls
47
Dumpel
deuk
48
Efkes
even
49
Aek
azijn
50
Ertsbaere
aardbeien
51
Aevel
hoe dan ook, sowieso
52
Evvel
stopwoord
53
Falie (nákse)
blote kont
54
Fiemel
afwijking, hobby
55
Fiespernölleke
geen idee
56
Finte
kuren, streken
57
Fintwater/Vintwater
wijwater
58
Flatse
zakken voor een examen
59
Flet
anjer
60
Flie~s
tas
61
Foeës
loom, lamlendig, vadsig
62
Foe~tele
oneerlijk spelen
63
Friemele
met de handen ergens aan zitten te prutsen
64
Frunsele
kreuken
65
Fus
vat
66
Gaaie
bevallen
67
Gaar neet
helemaal niet
68
Gans
helemaal
69
Garepaap
halve gare
70
Gavel
hooivork
71
Geer
gierig
72
Gaer
graag
73
Gèle verf
geelzucht
74
Gelint
draadomheining wei
75
Gerf
garf, bos graan
76
Gevraet
gezicht
77
Gewaere
begaan
78
Geye
wieden
79
Graaf
sloot
80
Grei
spul
81
Greke
sjachrijnen
82
Groeëte kant
groep 2
83
Gröts
trots
84
Gruts
goot
85
Haffel
handvol
86
Hanneke
soort dikke worst
87
Hemdrok
onderhemd met korte mouwtjes
88
Hemelbieësje
lieveheersbeestje
89
Hiëp
hakbijl
90
Ho~of
tuin
91
Hoarepluk
oud Lottums gebruik
92
Hojje
dag
93
Hommele
onweren, donderen
94
Hörtje
(eier)rekje
95
Hudsel
halster
96
Huiwage
spin
97
Huukskes
hurken
98
Huuske
wc
99
Illik
bunzing
100
Inkkater
eekhoorn
101
Inkketske
eekhoorntje
102
Intrint
bijna
103
Joeks
lol
104
Joerts
mus
105
Jöke
wiebelen, wippen
106
Kaldeschie~ter
koukleum
107
Kalde schóttel
aardappelsalade
108
Kanedas
populier
109
Kao~ye
kaantjes
110
Kö~k
gazeuse
111
Kö~ke
boeren
112
Kappes
kool
113
Kel
man
114
Kelderverke
pissebed
115
Kerboet
balkenbrij
116
Kettere
hard rennen
117
Ketterschoon
gymschoenen
118
Kieps
pet
119
Kierke
big
120
Kietelstieën
afgeronde kiezelsteen
121
Klaor kómme (met elkaar)
goed met elkaar op kunnen schieten
122
Klats / kletske
hoeveelheid
123
Klef
talud, helling
124
Kleine kant
groep 1, kleuterschool
125
Klets (de)
de klets weg krie~ge: ziek, verkouden worden
126
Kleu~ch / kluchtig
lol / lollig
127
Klieëd / kledje
jurk / jurkje
128
Klots, Klötskes
gekloofd brandhout
129
Kluntjeswek
suikerbrood
130
Knam
helemaal
131
Knao~k
bot
132
Knapkook
koekje
133
Kneie
kneden
134
Knoaje
mopperen
135
Knoep
groot ding
136
Knoere
hard werken
137
Knoers
kraakbeen
138
Knoevele
knuffelen?
139
Knómmel
rotzooi
140
Koes
varken
141
Koetele
ruilen
142
Kompeneej
gezelschap
143
Krangs, unne krangse
dwars, dwarsligger
144
Krangs um
binnenste buiten
145
Kratse
krabben, jeuken
146
Krebbele
krassen op papier
147
Krek (good)
net (goed)
148
Kriemel(e)
jeuk(en), kriebel(en)
149
Kroe~t
stroop
150
Kroe~tpers
stroopfabriek van Van Soest
151
Kroe~twis
bos bloemen en kruiden
152
Kroednaegel
seringen
153
Kroëten
rode bieten
154
Krujer
schooier
155
Kruuske
gekruiste vingers bij tikkertje
156
Kuite
voetballen op één goal
157
Kummelijk
zeikerig precies
158
Kuu~me
kreunen
159
Kwaggen/kwiemen
jonge vogels
160
Kwakel
denneappel
161
Kwazel/kwazele
onzin/onzin vertellen
162
Kwekvors
kikker
163
Leis
teugels
164
Leknaas
iemand die niks lust
165
Lichtig
vaak, meestal
166
Litse
bretels
167
Löbbes
goeiige sul
168
Loeëk
uien
169
Loemele
vodden
170
Loëzie
horloge
171
Mangelwortel
veevoer, soort suikerbiet
172
Manskel, mansluuj
man
173
Mè~lkorf
Vlaamse gaai
174
Megje
meisje
175
Mei~d
verloofde
176
Meizoentje
madeliefje
177
Mè~lder
merel
178
Mey
soms
179
Mi~spel
wesp
180
Mie~mer
aalbes
181
Mie~zele
motregenen
182
Mieske
katje
183
Miet
mijt
184
Mo
moeder
185
Moa
uitroep van verbazing
186
Moeke
slijmen
187
Moelbaere
bosbessen
188
Moe~le
praatjes maken
189
Moer
waterketel
190
Moetworm
mol
191
Mök
jonge koe
192
Moor
vrouwelijk konijn
193
Möp
kooswoordje voor jonge meisjes
194
Mós
kool
195
Muuskes
biceps
196
Naeve
naast
197
Nagel
spijker
198
Náks
naakt
199
Naovenant
naar verhouding
200
Neuke
etteren, klieren, vervelend doen
201
Nieje
sterke ontkenning
202
Nöle
onzin verkopen
203
Nondejuuke
vlinderstrikje
204
Nuëj
ongraag
205
Nuëje
uitnodigen
206
Olieneutje
pinda
207
Ophöffe
optillen
208
Opstoeke
iemand aanzetten tot iets
209
Ozele
kou lijden
210
Pannestaart
kikkervisje
211
Parsvleis
huidvlees
212
Pè~k
(dropwater van) laurierdrop
213
Pee~er
regenworm
214
Petatte
aardappels
215
Pi~n, gérepi~n
gierig persoon
216
Piepwörsjes
kleine worstjes
217
Piers
perzik
218
Pimpy
babykrul
219
Pindroad
prikkeldraad
220
Pinkes
haarkrullers
221
Pispötjes
bloemen van heggewinde
222
Plak
veld
223
Plakke
opschieten
224
Plare
klungelen
225
Plats
rond brood
226
Pletske
koekje
227
Poekel
rug
228
Poelepetate
parelhoenders
229
Poem (dieke)
dikke vrouw of meisje
230
Poes
boomstronk
231
Poes-erd
humus, potgrond
232
Poe~s
bos (haar, gras)
233
Poet
buit
234
Poetje
paard
235
Potterskas
spaarkas
236
Prazel
onzin
237
Prazele
onzin vertellen
238
Preugele
vechten
239
Proa~s
leunstoel
240
Pruumkes
rozijnen
241
Pruumkes wek
rozijnenbrood
242
Pruuse
Duitsland, Duitsers
243
Puëtje trekke
varken dat geslacht wordt pootje haken
244
Pulf
peluw
245
Puine
kweekgras
246
Pulle
jonge kippen
247
Ram
helemaal
248
Rats
helemaal
249
Razelen
rillen
250
Remmel
mannelijk konijn
251
Richtig
echt
252
Roakeliezer/rökeliezer
pook
253
Roetsbaan
glijbaan
254
Roetsen
glijden
255
Ruiter
bosjes gerven
256
Ruzele
ruien
257
Schalevaeger
schavuit
258
Schans
takkenbos
259
Schietmael
melde
260
Schievele
platte steen over het water laten stuiteren
261
Schievelstiën
platte steen
262
Schink
ham
263
Schoester
schoenmaker
264
Schókkele
schudden
265
Scholk
schort
266
Schon (ja schon)
jawel
267
Schoop
platte schop
268
Schoor
onweersbui
269
Schoo~w
bang
270
Schop
open schuur
271
Schorsenere
soort groente
272
Schottelslet
vaatdoek
273
Schouw
schoorsteen
274
Schrauwe
huilen
275
Schravele
kruipen
276
Schu~pe
schooien, bedelen
277
Schuttelke
bordje
278
Slam
steenkoolslib
279
Slangkómkómmer
komkommer
280
Slet
vaatdoek
281
Sliddere
glijden
282
Slieps
stropdas
283
Sluëp
kram
284
Slup
schoot
285
Smele
biezen, haren
286
Smiespele
fluisteren
287
Snammel
stukje draad
288
Sneejer
kleermaker
289
Snel
autoped
290
Snellüeper
autoped
291
Snuupke
snoepje
292
Sókkersteel
zuurstok
293
Spaje
spitten
294
Speer (gen)
halm, met gen er voor: niets
295
Spegele
opscheppen, jaloers maken
296
Speje
spugen, overgeven
297
Sperjes
asperges
298
Spinnejaeger
ragebol
299
Spitse
verheugen
300
Spooie
haasten
301
Sproan
spreeuw
302
Sprung
bron, wel
303
Stale
lijken
304
Statie
station
305
Stechele
ruziën
306
Stekbaere
kruisbessen
307
Stekrubbe
koolrapen
308
Stevels
laarzen
309
Stinkers
Afrikaantjes
310
Stoebe
paardebloemen
311
Stoek, stoekdroad
schok, schrikdraad
312
Strèkel
deugniet
313
Strevele
ruziën
314
Striekers
lucifers
315
Strontse
opscheppen
316
Ströp/Strubbe
bengels, vervelende jongens
317
Stuute
prijzen
318
Stuutje
broodje
319
Stuutjes grie~pe
oude Lottumse folklore bij bruiloften
320
Tae~k
tikkertje
321
Tár
teer, bitumen
322
Tas
kop
323
Tattie
vies spul
324
Telder
bord
325
Tes
broekzak
326
Tif
sperma
327
Tisnaas
leknaas
328
Tod
lap
329
Toep
top
330
Toepe
kaartspel
331
Toe~r
vrouwenhoed
332
Toe~t
toeter
333
Toesse / umtoesse
ruilen
334
Tricot, triek
trui
335
Tu~ut
kip
336
Tumelemuutske
koprol
337
Tuur, verture
pen verplaatsen waaraan koe of geit vast zit
338
Va
vader
339
Vas
alvast
340
Ve~g
ondeugend meisje of vrouw
341
Velling
velg
342
Vaeme
slaan, meppen
343
Verduusseld
bewusteloos
344
Verkèt
vork
345
Verrig
klaar
346
Vès
net, pas geleden
347
Vimpe (fimpe?)
met vuur spelen
348
(Vis)ge~rt
(vis)hengel
349
Vort
voortaan
350
Vot
kont
351
Vreejer, Vreeje
verkering hebben
352
Vrek, vrech
brutaal
353
Vrommes, vrouwluuj
vrouw
354
Waers
dwars, stijfkoppig
355
Wàh
356
Waltje
tekkel
357
Wap (van de)
Wijs (van de)
358
Wazel, wazele
onzin, onzin vertellen
359
Wek
brood
360
Wè~rd
waard, wei aan de Maas
361
Wieks
schoensmeer
362
Wies
tot
363
Wiet
ver
364
Wiets
stok, twijg
365
Wings
scheluw
366
Wroebel
wasbord
367
Wuilus
lobbes
368
Wulleboëne
tuinbonen
369
Qualme
walmen
370
Zatvrèter
leknaas, iemand die altijd klaagt over het eten
371
Zeikkelder
gierkelder
372
Zeikschöpper
gier-emmer
373
Zekdempel
mier
374
Zoebele
sabbelen
375
Zumpe
huilen
376
Zwägel
lucifers
377
Zwee~l
eelt
378
Zwelf
zwaluw



woensdag 23 maart 2011

De laatste?

Het heeft even geduurd maar ik heb er weer een paar gevonden voor het Groot Woordenboek der Lottumse Taal. Hier komen ze:

Fiemel: tik, afwijking, maar ook hobby. "Wiel haet unne fiemel" klinkt minder positief dan "Wiel haet unne postzegelfiemel". In het eerste geval is Wiel gewoon een beetje getikt en in het tweede geval is de afwijking gedefiniëerd en verheven tot hobby: postzegels verzamelen.

Falie: lichaamsdeel dat niet voorkomt in het leerboek der menselijke anatomie, alleen gebruikt in combinatie met náks: Nákse falie en dan betekent `t "blote kont". "Tiny leep zoë ma in 'r nákse falie de stroat op".

Fiespernölleken: geen idee. Het kan van alles betekenen maar over het algemeen niet iets wat door de omgeving van de fiespernölleker als positief wordt ervaren. Je zult daarom niet zo gauw horen: "Hey zudde geej intussen neet `s wat goan fiespernölleken?" Je zult eerder horen: "Hey, schei `s oet met dát gefiespernöllek en got ów hoeswerk `s maken". Of zoiets.
Volgens Marjan van d'n Edah is het werkwoord "fiespernöllen". En zij kan het weten, want als ze bij Verstraaten thuis ìets goed konden dan was het wel fiespernöll(ek)en.

Möp - ...?  Een liefkozend troetelwoordje, voor mijn gevoel alleen gebruikt voor jonge meisjes. "Hey möp, nou wurd `t ónderhand `s tied um noa bed te goan." Of niet? Of zijn er ook rijpere dames die nog graag gemöpt worden?

Löbbes - goedzak. Een beetje een goeïge sul. Mannelijk. Kan een buurjongen zijn, een oom, of een hond.

Kaldeschie~ter - koukleum. Niet te verwarren met kalde schóttel.

Vas - alvast. Got ma vas, ik kóm zoë.

Kwazel / kwazelen - flauwekul, onzin, onzin verkopen. Hetzelfde als wazel / wazelen, maar dan met een k.

Droasbóks -`n beetje `n vreemd, lachwekkend, niet serieus te nemen figuur. Waarschijnlijk diegene die hierboven zat te fiespernölleken.

En toegevoegd op 25 april 2011, na een trip door Oeganda waarbij ze me teveel hebben laten betalen voor de bezichtiging van de Sipi Falls:

Betoepen - oplichten, belazeren.

En op 5/5/11, want het is er nu net de tijd voor, viel me bij het avondeten nog in:

Sperjes - asperges, het witte goud, al moet ik zeggen dat ik hem in 't groen lekkerder vind.

En op 27/5/11:
Haffel - 'n handvol. Jan, pak oow má 'n haffel karamels. Of òlieneutjes, of maiskorrels, of moezekeutels, as 't má in 'n hand pa~st.

Dit blog begon met krangs um = verkeerd om, maar ik dacht er net aan dat krangs zonder "um" "dwars" betekent en unne krangse is een dwarsligger. Dèn Hay van ôs dát is unne krangse.

Nou zal ik ze intussen toch wel allemaal hebben. Ik zal hier een dezer dagen de complete woordenlijst nog eens plaatsen in alfabetische volgorde.
En dan? Frans Gommans heeft me vorig jaar een set aantekeningen gestuurd van electriciën Lei Achten. Allemaal kort samengevatte kluchtige Lottumse belevenissen, maar meestal zó kort dat ik ze niet helemaal snap. Ik hoop dat ik tijdens mijn komende zomerverlof eens met Lei kan praten en wat meer details kan noteren en de verhalen dan hier plaatsen. Of op een nieuw blog: "Lei kortgesloten" of "Unne stoek ván Lei", of zoiets. Iemand een voorstel?

zaterdag 6 november 2010

Geboorteplaats: Lottum

Hoe definiëer je een mens: naam, geboortedatum, geboorteplaats, geslacht, burgerlijke staat, adres, beroep, lengte, gewicht, kleur haar, kleur ogen, huidskleur, en zo zullen er nog wel een paar kenmerken zijn.

Je bent pakweg 50 cm lang en 7 pond zwaar als je geboren wordt, je lengte en volume nemen toe, bij de een meer dan bij ander, en je krimpt meestal weer als je ouder wordt. De meeste mensen veranderen wel een paar keer van adres, ik zelf ca 35 keer tot nu toe. Of van beroep; de ene dag ben je busschauffeur bijvoorbeeld en de volgende dag professor in de neurochirurgie. OK, dat is misschien niet zo’n goed voorbeeld, maar de bedoeling is duidelijk.
Haren kun je verven, bleken, krullen, ontkrullen of bijplanten. Het wordt grijs op den duur en als je pech hebt valt het uit. Daar kan ik ook over meepraten.
De kleur van de ogen kun je veranderen met lenzen en je kunt Michael Jackson vragen hoe je de kleur van je huid kunt veranderen. Correctie: dat kan niet meer.
Je wordt als vrijgezel geboren en vervolgens kun je trouwen en als het niet meer bevalt weer scheiden en dat eventueel meerdere malen.
Als je ontevreden bent over je naam kun je die veranderen. Er zijn formulieren in te vullen en het kost wat tijd en een paar centen maar het is allemaal mogelijk.
Je bent een jongen of een meisje, maar ook dat kun je veranderen, al is dat wat ingewikkelder want er moeten door een chirurg wat onderdelen verwijderd, cq toegevoegd worden. Maar mogelijk is alles.


Wat ik maar wil zeggen: bijna al je gegevens zijn veranderlijk. Ik had Amalia Diederiksen kunnen heten en een blonde balletdanseres kunnen zijn als ik die drang gehad had, maar ik zou nog steeds op 3 juli 1947 in Lottum geboren zijn. Dat is het enige dat vaststaat en dat nooit verandert. En daar ben ik ook blij mee, want eerlijk is eerlijk: Lottum is een mooi en interessant dorp. Het ligt prachtig aan de Maas, de rozenvelden, de Markt, de Borggraaf, het Schuitwater en zo, maar wat ik nog het mooiste vind is de typisch Lottumse humor in de oude verhalen.

Over de zwijgzame boer en zijn knecht bijvoorbeeld. Die werkten de hele dag samen maar zeiden geen woord tegen elkaar. “Goeiemorgen” als de knecht ’s morgens aankwam en “goeienavond” als hij weer naar huis ging. Dat was alles, meer werd er de hele dag niet gepraat.
Op een dag had de knecht een nieuwe fiets gekocht en toen hij daar ’s morgens mee aankwam wenste de boer hem “goeiemorgen" en vroeg toen: "Oh, nieuwe fiets?” “Ja” zei de knecht en de rest van de dag was het weer stil.
De volgende morgen liet de knecht zich niet meer zien en de dagen daarna evenmin. En toen ze elkaar op zondag in het dorp tegenkwamen vroeg de boer: “waarom ben je eigenlijk niet meer gekomen?”, waarop de knecht antwoordde: “och, dat geouwehoer over die nieuwe fiets!” 
Mooi voorbeeld, al zal het wel niet historisch zijn.

In dit blog heb ik een paar van dat soort verhalen genoteerd, maar wat ik als snotneus in de 50-er en als tiener in de 60-er jaren heb gehoord is maar een fractie van de schatkamer aan Lottumse humor.

Henk Hendrix heeft eens het initiatief genomen om oude harmonieverhalen vast te leggen. Die heeft hij me toegestuurd en als hij die zelf niet op een website of in een boek gaat publiceren, dan ga ik het misschien zelf nog eens doen.

En van de week kreeg ik van Frans Gommans notities toegestuurd van Lei Achten met leuke en interessante verhalen uit de 30-er, 40-er, 50-er jaren, o.a. over Lies, de “maagd” van pastoor Kerbosch die klem kwam te zitten op het toilet. Frans vroeg of ik daar wat mee kon doen op dit blog, met die notities, en dat lijkt me een leuk idee. Maar het zijn meest maar korte aantekeningen en ik zou er graag eens met Lei over praten om wat meer details te horen. Volgende zomer misschien, als ik weer in het land ben.

Nóg leuker lijkt me om er, samen met de harmonieverhalen van Henk Hendrix, een boekje van te maken in de serie HISTORISCH LOTTUM IN BEELD. Ik heb daar nu weinig tijd voor, maar dat lijkt me een mooi plan voor als ik met pensioen ga: in augustus 2012.

zondag 3 oktober 2010

Vijftiger jaren.

Een paar maanden geleden heb ik de onderstaande tekst verzonnen op verzoek van Rob Hermans die het op een scherm wilde projecteren tijdens een concert van de harmonie op de Markt. Maar dat ging niet door meen ik, dat projecteren. Daarom plak ik het hier maar op, om te voorkomen dat het voor de historie verloren gaat.



------------------------------------------
Zo’n 50- 60 jaar geleden, kort na de oorlog, was Lottum nog een boerendorp. Aan de Markt waren bv nog drie boerderijen gevestigd, die van Breukers René, van Broekmans Toeën en Coeëpmans Sjang en ook de kwekerijen van Crieëmers Harie en Kelkes Fiek.

Wie woonden er toen allemaal aan de Markt? Beginnend vanaf de Stroat had je links eerst Criëmers Harie, dan Jonkers Harie, de bakker en kruidenier, café De Zwaan van Gusta Keiren, de boerderij van Breukers René, de kapelanie van kapelaan De Lepper en zijn maagd en daarnaast het kloppend hart van Lottum: café D`n Hook van Trina en Nol van Dijk. Het huisje op de punt van de Markt herbergde het Postkantoor/Rijks Post Spaarbank en bovendien de hele familie Keltjens. Aan de overkant van de straat nóg een familie Keltjens: Mo, Truus, Sef en Fiek. Daarnaast de boerderij van Broekmans Toeën, dan groenteboer Hovens Hay plus kostgangster Maria Clemens oftewel juf Schèrpiet en daarnaast de winkel van electriciën Lei Achten. Aan de zuidkant van de Markt had je op een rijtje: het Amstelkantoor, Gooren Frans en de boerderij van Coeëpmans Sjang.

En als d`n Hook het hart van Lottum was, dan zou je de kerk misschien de ziel kunnen noemen. Die was splinternieuw, na de oorlog gebouwd. Voorlopig nog zonder toren want die werd er pas rond 1960 aangeplakt. Pastoor Kerbosch had de leiding over de kerk en de Lottumse zielen, een kleine ronde man met een vriendelijk, groot, rond hoofd. Hij had een Solex waar hij het dorp mee rondtoerde om zijn schaapjes te bezoeken en braaf te houden. Een kindervriend was het, op zijn verjaardag kregen alle kinderen schoolvrij en mochten met hem naar de speeltuin in Genooi.

Kapelaan De Lepper was zijn assistent, een grote grijze man die hijgde als een stoomtrein, maar verder niet veel zei. Hij was missionaris geweest in China en had daar erge dingen meegemaakt, zei men.

Koster en organist was Cas Heuvelmans in die tijd en hij was tevens bankier van de Boerenleenbank. Het kantoor was bij hem aan huis. Nog geen digitaal bankverkeer in die tijd, je had een spaarboekje en als je weer 40 cent bijelkaar had gespaard dan leverde je die in bij Heuvelmans en die schreef dat bedrag dan met zijn vulpen bij in je boekje. Handtekening erbij, klaar. Bij de Rijkspostspaarbank van Keltjens ging het precies zo.

Wat is er nog meer veranderd? Auto`s, bv. Daar waren er maar een paar van rond 1950, grote, zwarte koetsen. En Televisie, die is midden 50-er jaren pas gearriveerd. Zwart-wit natuurlijk en maar vijf zenders: Nederland, Duitsland 1 en 2, België Nederlands en België Frans. Die zonden alleen `s avonds een paar uur uit, plus woensdag- en zaterdagmiddag het kinderuurtje. Nol Verheggen was een van de eersten met TV en daar zaten we wel eens met 20 blagen in de keuken naar Pipo de Clown te kijken.

Wat hadden we nog meer niet in huis? Waterleiding bijvoorbeeld en badkamers. Het enige water kwam uit een zwengelpomp in de keuken en wassen deden we ons eens per week in een zinken wasteil. Riolering kwam pas rond 1960; daarvoor werd de soep verzameld in een kelder die eens per jaar door Henneskens Jan werd leeggepompt. Gekookt werd in de meeste huizen op een kolenfornuis en de huiskamer werd verwarmd met een kolenkachel. Vuilnis werd met paard en wagen opgehaald door dezelfde Henneskens Jan en gestort op de Bergsche Koel aan de Broekhuizerweg of in het Schansengat in Houthuizen.

Een uitgebreide middenstand hadden we in die tijd: kleermakers Cuijpers en Van Horck, slager Groetelaars, groenteboer Hovens, schoenmaker Funs van Dijk, schilders Clevis en Lenssen (Klómpen Dris), aannemers Rutten en Pingen, timmerlieden Clabbers, Peters en Verheijen, transportbedrijf Gooren, kolen/olieboer Piet van den Berg en Coen van de Ven, melkboer Wilmsen Thies, fietsenmaker Jansen, electriciën Achten, herenkapper Schèrpiet, dameskapper Peters, vier bakkers: Gommans, Smits, Custers en Jonkers, 5 kruideniers: de VéGé van Verstraaten, de Vivo van Jonkers, de Coop van Dik, de Spar van Custers en Bakkese Wiel (Verheijen) aan het kruis. Klómpen Dris had een drogisterij, Van Horck en Driessen verkochten textiel en Clevis, alias Verver’s Joep had een soort Blokker en verkocht er zo ongeveer alles, behalve computers, want die bestonden toen nog niet.

Een klooster hadden we nog in die tijd aan de Stroat, met echte nonnen. In het klooster waren de Bewaarschool en de Roomsch Katholieke Lagere Meisjesschool gevestigd en ook het consultatiebureau waar de Lottumse kleuters regelmatig op vlooien en luizen en kinderziektes gecontroleerd werden en de voorgeschreven spuiten kregen en waar eens per week een tandarts kwam.

Naast het klooster stond de fruitboerderij van Obers, ook verdwenen. Daarnaast, waar nu de Rabobank gevestigd is, stond de boerderij van Stoeëpe Piet.

Tegenover de kerk, waar nu het JOL centrum staat, stond de grote statige boerderij van Bartels Joep en zijn broer Kuëp.

Op de punt voor de boerderij van Vergeldt, oftewel Stökers, stond het Spuitenhuuske, waar de brandweerwagen stond geparkeerd.

En wie nog meer wil weten over oude verdwenen gebouwen en de mensen die daar in woonden: Frans Gommans heeft overal foto's van, o.a. de foto bovenaan.